Artikelen

 

Peter van Dijk Johann Heinrich Mundt en zijn orgel in de Tynkerk te Praag
Het ORGEL 98 (2002), nr. 3, 9-18 [samenvatting]

 

Van 17 tot 22 september 2000 werd de restauratie van het Mundt-orgel in de Tynkerk in Praag feestelijk afgesloten. Het orgel dateert uit 1673 en is een van de meest representatieve 17de-eeuwse orgels in Europa.
Johann Heinrich Mundt (1632-1690) werd geboren in Keulen. Hij werkte eerst samen met Matthaeüs Köhler, bouwde daarna als zelfstandig orgelmaker de orgels in Praag (Tynkerk en St.-Nicolaaskerk, 1685), Vyssí Brod (1679), Plasy (1684), Sazavá (1688) en Velvary (1689).
Het stadsbestuur van Praag sloot in 1670 het contract met Mundt voor de bouw van het Tynkerk-orgel. Archivalia ontbreken geheel of zijn slechts via secundaire literatuur overgeleverd. Bij de keuring in 1673 kreeg Mundt veel opmerkingen; zo diende hij de dispositie aan te passen. Bij de tweede keuring in 1673 waren er opnieuw nieuwe wensen. Eind 1673 kon het orgel worden opgeleverd.
In 1682 herstelde Mundt het orgel van brandschade, ontstaan in 1679. ‘Hoforgelbauer’ Josef Gartner restaureerde het orgel in 1823. Hij verplaatste het orgel naar achteren, verplaatste de balgen, verlaagde de toonhoogte en wijzigde de temperatuur in een gelijkzwevende. In 1843 restaureerde Gartner het orgel opnieuw; daarbij vernieuwde hij de Salicional van het Hoofdwerk.
Emanuel Petr restaureerde het orgel omstreeks 1895. Wat hij deed is niet precies bekend. Ook na hem schijnt het orgel in details te zijn gewijzigd. In 1990 kreeg het orgel een Werckmeister-stemming.
In 1998-2000 restaureerde Klais Orgelbau uit Bonn het orgel met Duits geld; voorwaarde was dat de restauratie zou worden uitgevoerd door een orgelmaker uit de geboortestreek van Mundt. Onder toezicht van een internationale commissie (Marek Cihar, Peter van Dijk, Jürgen Eppelsheim, Rupert Gottfried Frieberger, Jan Kalfus, Martin Poruba en Harald Vogel) reconstrueerde Klais het orgel in de staat die het had in 1823.