Artikelen

 

Ton van Eck Het manuscript van de Final opus 21 van César Franck
Het ORGEL 94 (1998), nr. 5, 24-26 [samenvatting]

Op 6 december 1992 verwierf de Bibliothèque Nationale te Parijs het manuscript van de Final opus 21 van César Franck. Evenals de Fantaisie en ut en het Pièce Héroïque blijkt ook de Final een compositie te zijn die Franck na de eerste openbare uitvoering omwerkte: in het manuscript is een slot van 30 maten vervangen door een slot van 85 maten. Behalve een verschil in lengte is er een verschil in stijl: het eerste slot is tamelijk triviaal van karakter, passend bij de klankwereld van Lefébure-Wely, aan wie Franck zijn Final opdroeg.

Franck signeerde het manuscript op 18 september 1864. In combinatie met het opusnummer 21 betekent dit dat het stuk niet op de inauguratie van het orgel van de Ste.-Clotilde op 19 december 1859 is gespeeld. De Final is wel voor dit orgel geschreven: een manuaalomvang tot f3 is voldoende.